Isabelle

Door: Tessa de Loo
Uitgever: De Arbeiderspers, Amsterdam (1989)

Titelverklaring

Isabelle is één van de hoofdfiguren uit het boek. De naam verwijst naar haar uiterlijk. Zij is namelijk heel mooi: 'belle'.

Over de auteur

Tessa de Loo is het pseudoniem van Tineke Duyvené de Wit. Zij wordt geboren op 15 oktober 1946 in Bussum. Tijdens haar middelbare-schooltijd schildert en tekent ze veel. Ook schrijft ze vaak opstellen en na het eindexamen gaat ze Nederlands studeren in Utrecht. Op twintigjarige leeftijd trouwt ze en na vijf jaar krijgt ze een zoon, Joris. Ze schrijft in die periode weinig. Het stadsleven benauwt haar en ze verhuist naar de Achterhoek, waar ze als lerares werkzaam is. Ze pakt haar studie op, maar besluit toch schrijfster te worden. Ze verhuist naar Pieterburen, Groningen, in 1980 na haar scheiding. In 1994 vestigt De Loo zich in Portugal, waar ze, naar eigen zeggen, een nieuw werk schrijft. Haar pseudoniem is ontleend aan de Texelse achternaam van haar grootmoeder.

In 1983 debuteert De Loo met de verhalenbundel De meisjes van de suikerwerkfabriek. Daarvan worden 46.000 exemplaren verkocht en het boek ontvangt de Anton Wachterprijs en het Gouden Ezelsoor. Haar eerste roman Meander verschijnt in 1986. De novelles Het rookoffer (1987) en Isabelle (1989) worden minder goed ontvangen bij de critici. Zij vinden dat er te veel clichés in gebruikt worden.

De tweeling, de roman die in 1993 verschijnt, wordt een enorm verkoopsucces. Binnen een jaar worden meer dan 130.000 exemplaren verkocht van deze roman, waarin de relatie tussen Nederlanders en Duitsers na de oorlog centraal ligt. De Loo ontvangt hiervoor de Publieksprijs voor het Nederlandse boek en de internationale Otto von der Gablentz-prijs. Deze laatste prijs wordt uitgereikt aan mensen die zich verdienstelijk maken op het gebied van objectieve informatievoorziening over de Bondsrepubliek Duitsland. 

Literaire stroming

Moderne Nederlandse literatuur.

Genre

Novelle.

Samenvatting

Op een dag verdwijnt de beroemde actrice Isabelle Amable. Er wordt in de bossen van de Auverge zeer nauwkeurig naar haar gezocht,  maar zonder resultaat. De aandacht verflauwt en de zoektocht wordt uiteindelijk gestaakt. Er zijn verschillende personen ondervraagd, maar een gesprek met de lelijke Jeanne Bitor wordt zo snel mogelijk afgehandeld. Zij woont in een bouwvallig huis en werkt in het dorpscafé 'La Truite Dorée'. In haar vrije tijd schildert ze vooral dood en verval. Voor haar nieuwe werk heeft ze de mooie Isabelle ontvoerd om de aftakeling van de mens te schilderen. Ze wordt gedreven door jaloezie, vanwege haar eigen lelijkheid en de schoonheid van Isabelle. Jeanne wil Isabelle laten verhongeren en deze raakt daardoor helemaal uitgeput. De schilderes wil niet met haar 'model' praten maar Isabelle toont zich in haar geïnteresserd. Jeanne voelt zich hierdoor zeer gevleid. Zij voert voor het eerst van haar leven een klaagzang op over haar lelijkheid en haar ideeën over schoonheid.

Isabelle probeert het vertrouwen van Jeanne te winnen door te vertellen over de moeilijkheden, waar zij door haar schoonheid tegenaan loopt. Zij vertelt over de vernederende huwelijksrelaties en het misbruik door haar stiefvader. Jeanne krijgt zelfs medelijden met haar slachtoffer. Ze hoopt dat Isabelle bij haar wil blijven.  zodat ze haar problemen met iemand kan delen. Ze verleent Isabelle enkele gunsten.

De enige die nooit de moed heeft opgegeven in de zoektocht naar Isabelle, is Bernard Buffon. Hij is onderwijzer in het dorp waar Isabelle ooit gelogeerd heeft. Bernard werd vroeger altijd gepest vanwege zijn dikke figuur, dat aan een schildklieraandoening te wijten is. Deze pesterijen liepen zo uit de hand, dat ze hem in een waterton geduwd hebben. Isabelle en haar vader hebben hem toen gered. Sindsdien is hij idolaat van de actrice. Hij weet van een jeugdvriendin van Isabelle dat zij een gelukkige jeugd heeft gehad en verloofd is met Jean-Pierre.

Bernard merkt in het dorpscafé dat Jeanne steeds vrolijker wordt en dat vindt hij verdacht. Hij praat met haar over Isabelle. Jeanne ontdekt dat Isabelle over haar privé-leven gelogen heeft. Het blijkt dat ze helemaal niet onder haar schoonheid lijdt. Bij thuiskomst besluit Jeanne om Isabelle weer onder streng regime te stellen. Isabelle acteert huilbuien en smeekbedes, maar Jeanne is niet onder de indruk. De volgende ochtend ziet zij dat Isabelle zich heeft opgehangen. Geschokt door het verlies van haar 'vriendin', verbrandt ze al haar schilderijen en loopt weg.

Op dat moment bezoekt Bernard het huis van Jeanne en hij ontdekt Isabelle. Het blijkt dat zij haar ophanging heeft geacteerd. Dat had bijna een fatale afloop. De twee pitbulls van Jeanne hadden namelijk de kisten, waarop ze stond, omgegooid. Bernard bevrijdt haar. Isabelle wil niet dat Jeanne gestraft wordt en Bernard kan dat niet begrijpen. Zijn verering voor Isabelle is verleden tijd. Hij besluit een zoektocht naar Jeanne te starten, omdat hij gefascineerd is door haar lelijkheid en benieuwd is naar haar beweegredenen voor de ontvoering.



Tijd en tijdvolgorde

Het verhaal speelt zich vermoedelijk af in de jaren tachtig ("Niet lang geleden.."). De vertelde tijd is een aantal maanden. Zolang heeft de ontvoering geduurd.

De tijdsvolgorde is chronologisch met enkele flash-backs.

Plaats/ruimte

Het verhaal speelt zich af in Auvergne, in de Franse streek Monts du Cantal.

De verblijfplaats van Isabelle is de bouwvallige woning van Jeanne. Deze ruimte past bij de lelijke Jeanne en bij de uithongering van Isabelle.

Karakterbeschrijving en -ontwikkeling

Isabelle Amable:

Isabelle is een zeer aantrekkelijke actrice. Zij heeft een gelukkige jeugd gehad en is verloofd.  Ze kan met haar acteertalent mensen manipuleren. Ze doet alsof ze door haar schoonheid vaak in de problemen is gekomen, terwijl ze juist heel gelukkig is. Haar naam heeft alles te maken met haar status, namelijk die van een aanbeden ('amable', afgeleid van aimable, geliefd) schoonheid ('belle' betekent 'mooi').  Isabelle is een rond karakter.

Jeanne Bitor:

Jeanne is een bijzonder lelijke, oude vrouw. Ze werkt in een dorpscafé en in haar vrije tijd schildert ze vooral dode, halfverteerde dieren. Ze koestert een diepe wrok tegen alles wat mooi en gaaf is. Daarom wil ze een werk maken met als thema 'de aftakeling van Isabelle Amable'. Uit het verhaal blijkt dat ze intelligent is en veel gelezen heeft. Haar achternaam zinspeelt op haar uiterlijk: 'bitor' is Frans voor 'reiger'.  Jeanne is een rond karakter.

Bernard Buffon:

Bernard is een dikke en onaantrekkelijke dorpsonderwijzer. Hij adoreert en idealiseert alles wat onbereikbaar is. Zijn verering van Moeder Maria gaat over in de verering van Isabelle. Nadat hij Isabelle van dichtbij heeft meegemaakt, richt hij zich tot Jeanne. Jeanne is nu onbereikbaar geworden voor hem, omdat ze weg is gelopen. Bernard is een rond karakter.

Onderlinge relaties

De onderlinge relaties in het verhaal worden vooral bepaald door de tegenstellingen tussen de figuren. Jeanne ontvoert Isabelle vanwege haar schoonheid. Ze is zelf oerlelijk en ze wil de schoonheid in verval brengen. Bernard is ook door schoonheid geobsedeerd: hij adoreert Isabelle. Later slaat dat om in een adoratie voor Jeanne.

Geloofwaardigheid van het verhaal

...

Thematiek

De onrechtvaardigheid van het lot:

Uit deze thematiek vloeien andere thema's voort. Deze onrechtvaardigheid leidt bij Jeanne namelijk tot wraakgevoelens jegens alles wat tegengesteld is aan haar. Zij heeft een obsessie voor alles wat met het verval van schoonheid te maken heeft.

Er ontstaat een machtstrijd tussen de twee vrouwen. Isabelle probeert met haar acteertalent haar omstandigheden te verbeteren. Hierbij staan illusie en bedrog centraal.

Motto

Geen.

Taalgebruik

Het taalgebruik in dit boek is af en toe zeer clichématig, waardoor het overeenkomsten vertoont met een goedkoop romannetje. Wel is het verhaal zeer vlot geschreven. Er wordt in het verhaal een bepaalde spanning opgebouwd.

Opdracht

Geen.

Vertelsituatie

Auctoriale vertelinstantie. Het verhaal wordt afwisselend verteld vanuit de standpunten van Jeanne en Bernard.

Perspectief

Hij-perspectief.

Verhaalopbouw

Het boek bestaat uit 14 genummerde hoofdstukken.

Eigen mening

...



Meer informatie nodig?
Google